Zaufanie wydaje się tematem abstrakcyjnym, ale jest w niemal wszystkim. Chcę tu opowiedzieć, dlaczego tak bardzo liczy się w zespole i jak można je budować.
Dzisiaj wydaje nam się, że trudno ufać ludziom, a wręcz myślimy, że zaufania prawie nie ma w codzienności. Nic bardziej mylnego. Wszystkie nasze relacje są pełne zaufania, od tych najbardziej błahych po najpoważniejsze. Prosty przykład: znasz imiona wielu współpracowników. Prawie na pewno nigdy nie sprawdziłeś nikomu dowodu; zaufałeś, że nazywają się tak, jak powiedzieli. Czyli praktycznie każda relacja zaczyna się od małej dawki zaufania.
Dlaczego to tak ważne dla zespołów?
Nieważne, jak silna jest komunikacja w twoim zespole ani jak zgodnie się traktujecie, relacja osiągnie pełną otwartość dopiero wtedy, gdy zbudujecie między sobą zaufanie.
Książka „Pięć dysfunkcji pracy zespołowej” opisuje 5 dysfunkcji, które najczęściej dotykają zespoły:
5 dysfunkcji zespołów
Źródło: „Pięć dysfunkcji pracy zespołowej”, Patrick Lencioni
Źródło obrazu: leitorrealista.blogspot.com
Zwróć uwagę na podobieństwo do piramidy Maslowa. U podstawy leży najpoważniejsza dysfunkcja: brak zaufania. Bez zaufania nie będzie zdrowej dyskusji, zaangażowania, odpowiedzialności ani skupienia na wynikach. Brak zaufania rozchwiewa całą resztę piramidy i otwiera drzwi którejkolwiek z pozostałych 4 dysfunkcji. Jestem pewien, że nie chcesz, żeby twój zespół na to cierpiał, co prowadzi nas do następnego tematu.
Jak budować zaufanie w zespole?
Najpierw zdefiniujmy zaufanie:
„Wiarygodność lub pozytywne przekonanie, jakie ma się o kimś lub o czymś; kredyt, bezpieczeństwo.” (słownik Michaelis)
Zwróć uwagę na słowo „bezpieczeństwo” w tej definicji. Nie ma go tam przez przypadek. Kiedy komuś ufasz, zyskujesz bezpieczeństwo, żeby być sobą. Czujesz się swobodnie, żeby się otworzyć i pokazać swoje słabości.
Warto tu zauważyć, jak blisko związane są zaufanie i słabość. Żeby członkowie zespołu zaczęli ufać sobie nawzajem, ty, jako lider, musisz budować kulturę, która nie karze za pokazywanie słabości. Innymi słowy, zaufanie to owoc kultury na tyle dojrzałej, żeby nie karać za słabości ani prośby o pomoc. Zaufanie jest zawsze wynikiem, nigdy celem. A ten wynik zaczyna się od tego, że lider zna samego siebie: żeby stworzyć w zespole poczucie bezpieczeństwa, trzeba najpierw panować nad sobą.
Dlatego, żeby twój zespół nie cierpiał na najpoważniejszą z dysfunkcji, tę, która blokuje rozwój całej reszty, droga jest jedna: stworzyć środowisko, w którym można pokazać własną słabość. Oto kilka sygnałów, po których poznasz, czy kultura twojego zespołu (i firmy) idzie w dobrą stronę:
Zaufanie i bezbronność
Zdania obecne w kulturach, które cenią bezbronność:
- Nie wiem.
- Potrzebuję pomocy.
- Nie zgadzam się, możemy o tym porozmawiać?
- Nie wyszło, ale wiele się nauczyłem.
- Tego właśnie potrzebuję.
- Tak się czuję.
- Chciałbym dostać informację zwrotną.
- Przepraszam.
Oznaki braku bezbronności w kulturze:
- Obwinianie
- Plotki
- Pogardliwe przezwiska
- Przemilczanie
- Nękanie
- Krytyka przy współpracownikach
- Zrzucanie winy na innych
Jeśli zauważysz u swojego zespołu wiele sygnałów kultury bez miejsca na słabość, czas działać. Nie pozwól, żeby takie zachowanie się rozprzestrzeniało, i reaguj, gdy tylko je zobaczysz. Jeden zepsuty owoc potrafi zepsuć całe zbiory.
Na koniec pamiętaj, że gdziekolwiek zbierze się grupa ludzi, narodzi się kultura, niezależnie od tego, czy tego chcesz, czy nie. Skoro i tak się narodzi, dlaczego nie pokierować nią tak, żeby była czymś dobrym?